مدیران ایران
نوشته های من و اطلاعات و اخبار مدیریتی  
قالب وبلاگ

موضوع:بررسی عملیاتی سیستم حقوق و دستمزد کارخانه (مطالعه موردی)

 به کارکنان به جبران کاری که در سازمان انجام می دهند،حقوق و دستمزد پرداخت می شود اما علاوه بر جبران زحمات و وقت و نیرویی که کارکنان در جهت نیل به اهداف سازمان صرف می کنند، پرداخت باید جنبه انگیزشی نیز داشته باشد.اگرچه کارکنان علاوه بر حقوق و دستمزد پاداش و مزایای غیرنقدی بسیاری دریافت می دارند، پرداختهای نقدی هنوز از اهمیت زیادی برخوردار است و نقش بسزایی در جذب و حفظ نیروها دارد.

 

اولین پدیده ای که هر متقاضی استخدام در ورود به سازمان به آن توجه کافی دارد حقوق و مزایای دریافتی در بدو ورود و حتی در طول خدمت در سازمان می باشد.

 

در کتب آمریکایی با عنوان مدیریت جبران خدمت (compensation management) و در کتب انگلیسی با عنوان مدیریت پاداش (Reward management) از سیستم حقوق و دستمزد یاد شده است که مدیریت پاداش واژه جدیدتر و غنی تری است و در بعضی متون عنوان چنین فصلی را مدیریت استراتژیک انگیزش و پاداش قرار داده اند.

نظام جبران خدمت باید مقتضی با سایر تغییرات سازمان طراحی گردد و مهمتر اینکه به لحاظ تغییرات روزمره شرایط محیطی نظام جبران خدمت و سایر زیرساخت های سازمانی باید پویا و قابل انعطاف باشد.

 

منظور از دستمزد،پرداختی است که مبنای محاسبه آن ساعت است و کارگران را در بر میگیرد و منظور از حقوق پرداخت هایی است که ماهانه صورت می پذیرد و شامل کارمندان می باشد.

 

تعیین میزان حقوق یا دستمزدی که سازمان باید به کارکنان خود بپردازد یکی از مهمترین جنبه های مدیریت منابع انسانی است.

 

بطور کلی،سیستم حقوق و دستمزد باید به گونه ای طراحی شود که از این ویژگی ها برخوردار باشد:

 

_برای امرار معاش کافی باشد و بتواند نیازهای اولیه کارکنان به خوراک،

پوشاک،مسکن و ایمنی را برآورده سازد.

_ایجاد انگیزه نماید و باعث تشویق کارکنان به عملکرد بهتر شود.

_اقتصادی و موثر باشد.یعنی اولا"،با توان مالی سازمان و ثانیا"،با تواناییها و مهارت های کارکنان متناسب باشد،طوری که در مقابل حقوق و دستمزدی که پرداخت میشود،حداکثر بازدهی به دست آید.

_ سازمان را قادر سازد با سازمانهای دیگر رقابت کند.یعنی سیستم حقوق و دستمزد در مقایسه با سیستم حقوق و دستمزد سازمانهای مشابه،بهتر یا حداقل دارای همان جذابیتها باشد.طبیعی است که این امر،در جذب و حفظ نیروها موثر است.

_منطقی باشد و کارکنان منطقی بودن آنرا بپذیرند.

_منصفانه و عادلانه باشد.یعنی اولا"، حقوق یا دستمزد متناسب با تخصص، مهارت،تجربه و سابقه کار افراد تعیین شود و ثانیا"،ضوابط و شرایط برای اعطای آنها یکسان باشد.بدیهی است عادلانه بودن سیستم حقوق و دستمزد در مقبولیت و پذیرش آن و همچنین در ایجاد رضایت شغلی موثر است.

 

طراحی سیستم حقوق و دستمزد و وضع سیاستهای مربوط به آن معمولا" بوسیله کارشناسان اداره امور کارکنان و با همکاری مدیران اجرایی در سازمان،انجام می گیرد.

مسولیتهای سرپرستان و مدیران اجرایی در طراحی سیستم پرداخت حقوق و مزایا به این شرح است:

 

_ حقوق و دستمزدی که به کارکنان پرداخت می شود برای جبران وظایف و مسولیتهایی است که آنها در مشاغل خویش به عهده دارند.از اینرو مدیران اجرایی باید با مطالعه و بررسی دقیق شرح شغل اطمینان یابند که شرح شغل، شرح صحیح وظایف و مسولیتهایی است که در واقع به عهده افراد گزارده میشود.

_ سرپرستان و مدیران اجرایی باید هرگونه تغییری در وظایف و مسولیتها را بلافاصله گزارش نمایند تا شرح شغل به روز باشد.

_باید نتایج حاصل از ارزشیابی مشاغل را مطالعه و درستی آنرا تایید نمایند.

_اگر به نظر مدیران و سرپرستان،پرداخت به شغل بخصوصی متناسب با وظایف و مسولیتهای آن نیست،باید پیشنهاد افزایش حقوق نمایند.

_آثار ناشی از اجرای طرح ها و پرداخت های تشویقی را در عملکرد کارکنان گزارش کنند.

_نیاز به اضافه کاری را گزارش و نرخ عادلانه ای برای آن پیشنهاد نمایند. دقت داشته باشند که توزیع اضافه کاری میان کارکنان،منصفانه باشد.

_مانع سوء استفاده از مزایایی شوند که به کارکنان اعطا گردیده است.بطور مثال،گزارش نمایند که آیا واقعا" کارمند نیاز به مرخصی استعلاجی داشته است یا خیر.

_نقاط قوت و ضعف سیستم پرداخت را به مسولان مربوط گزارش کنند.

_ویژگیهای سیستم پرداخت را برای کارکنان توضیح و به سوالات آنها پاسخ دهند و شکایات کارکنان را به اطلاع مسؤلان برسانند.

_دقت داشته باشند که پرداخت در سازمان با قوانین و مقررات دولتی در تضاد نباشد.

 

«شرح شغل» بر اساس اطلاعاتی که از تجزیه و تحلیل شغل بدست می آید تهیه می شود.در شرح شغل خلاصه ای از وظایف و مسولیتهای موجود در شغل،ابزار و وسایل مورد استفاده در ان،ارتباطش با سایر مشاغل در سازمان،و شرایطی که کار تحت آن شرایط انجام میگیرد تشریح می شود. پس شرح شغل،ماهیت و ویژگی های شغلی را که می خواهیم برای آن پرداخت مناسبی تعیین کنیم را آشکار می سازد.

 

تعیین ارزش نسبی مشاغل و بر آن اساس،تعیین حقوق یا دستمزدی که باید به هر شغل تعلق گیرد،دارای مزایای زیر می باشد:

_منطقی است که بیشترین پرداختها به با ارزشترین مشاغل،یعنی مشاغلی که بیشترین سهم را در نیل به اهداف سازمان دارند،تعلق گیرد.

این امر باعث پذیرش سیستم پرداخت از سوی کارکنان می شود.

_ کارکنان احساس می کنند که حقوق آنها رعایت شده و برخورد مسولان سازمان با آنها منصفانه است و این احساس موجب رضایت شغلی می گردد.

_آثار مثبتی که وجود چنین سیستم پرداختی در پی دارد باعث میشود که بطور کلی،سازمان در دستیابی به اهداف خود موفقتر باشد.

 بررسی نرخ حقوق و دستمزد متداول در صنعت:

 از آنجا که سیستم پرداخت سازمان در جذب و حفظ نیروهای زبده و مجرب نقش مهمی ایفا می کند،این موضوع که آیا پرداخت سازمان به کارکنان خود باید در حد متعارف،بیشتر یا کمتر از حد متعارف باشد،موضوع مهم و شایان توجه است،و سازمان می تواند شرکت هایی را که با آنها در یک صنعت فعالیت میکند(یا اینکه رقیب او هستند) را بررسی کند.

 موضوعات مورد بررسی برای مشخص کردن حقوق:

ساعات کار روزانه-تعداد روزهای کار در هفته-حقوق در بدو استخدام-اصل حقوق(حقوق پایه)-حداکثر و حداقل پرداخت ها در هر پایه و گروه شغلی-طرح های تشویقی-اضافه کاری-میزان پرداخت در شیفتهای مختلف-تعطیلات رسمی-مرخصی های استحقاقی-محاسبه میزان افزایش هزینه زندگی-نحوه پرداخت.

 ارزیابی تفاضلی حقوق و دستمزد

 بوسیله ارزیابی عملکرد،گروه و پایه شغل کارکنان بدرستی معین و متناسب با آن حقوق پرداخت میشود.بدین ترتیب،یک سیسیتم تفاضلی حقوق و دستمزد در سازمان بوجود می اید که به موجب آن،هر کسی متناسب با تحصیلات،مهارت،تخصص و سایر ویژگی هایش حقوق دریافت می کند.

 بررسی قوانین و مقررات دولتی حاکم بر پرداخت:

 قوانین مربوط به حداقل دستمزد از جمله مهمترین این قوانین می باشند. طبق این قوانین،کارفرما حق ندارد کمتر از حد معینی که مقدار آنرا قانون مشخص می نماید،به کارکنان پرداخت کند.البته درباره حداکثر پرداختی نیز قوانینی وجود دارد.

تهیه و تنظیم : وهاب نوزاد علمداری

[ چهارشنبه نهم دی 1388 ] [ 10:20 بعد از ظهر ] [ وهاب نوزادعلمداری ] [ ]
.: Weblog Themes By SibTheme :.

درباره وبلاگ

انسان!خودت به یاری خودت برخیز!

(بتهوون)

"خدایــــــــــا"دستم به آسمانت نمی رسد اما تو که دستت به زمین می رسد بلندم کن....

سلام
وهاب نوزادعلمداری فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مدیریت هستم.
در عصری که طوفان جهانی سازی هیچ سد و مرزی را نمی شناسد سکوت را مرگ و زندگی را پویایی و تحول می دانم. برآنم که در این دیار بی مرز با اطلاعات و تازه های کارشناسی ارشد و مطالب جالب مدیریتی و نوشته های خودم با شما باشم.

برای پیشبرد اهداف وبلاگ منتظر نظرات شما خوبان هستم.